Pojava periodične štampe predstavlja važnu prekretnicu u kulturnoj istoriji jednog naroda.
U Crnoj Gori se, zbog složenih društveno-istorijskih okolnosti, novinarstvo razvilo kasnije nego kod drugih južnoslovenskih naroda. Prva crnogorska periodična publikacija bio je književno-naučni almanah Grlica (1835–1839), dok se prvi pravi list pojavio tek 1871. godine pod nazivom Crnogorac. Njegova pojava označila je početak kontinuiteta crnogorskog novinarstva, koji je nastavljen listom Glas Crnogorca.
Nakon Cetinja, Nikšić je postao drugi najznačajniji grad za razvoj crnogorskog novinarstva i izdavaštva. Poslije oslobođenja od turske vlasti 1877. godine, Nikšić se ubrzano razvijao u kulturno i urbano središte. Taj razvoj pratio je i nastanak brojnih kulturno-prosvjetnih institucija, poput čitaonice, pozorišnog i pjevačkog društva, kao i osnivanje Nikšićke štamparije.
Osnivanje štamparije omogućilo je pokretanje prvog nikšićkog lista Nevesinje 1898. godine.
Razvoj privrede, kulture i društveno-političkih prilika krajem 19. vijeka stvorio je potrebu za postojanjem štampe i u Nikšiću, koji je prerastao iz orijentalne kasabe u savremeni gradski centar. Ideja o pokretanju lista potekla je od Steva Vrčevića, jednog od pionira crnogorskog novinarstva.
PRVI OPOZICIONI LIST
Narodna misao je prvi opozicioni list u Crnoj Gori. Poslije izbora 1906. godine u Crnogorskoj skupštini izdvojila se jedna grupa crnogorskih poslanika, jednomišljenika Narodne misli, koja je upravo predstavljala početak organizovanja Narodne stranke u Crnoj Gori. U stvari Narodna stranka se počela razvijati oko ovog lista i u Skupštini je konstituisala svoj Klub.
Slobodoumno i liberalno pisanje Narodne misli za ono vrijeme, njeno zalaganje za pluralizam i parlamentarizam, smetalo je zvaničnim vlastima. Crnogorska cenzura se pojavila prvi put nad ovim listom, čiji su pojedini brojevi zaplijenjivani. Pristalice crnogorske vlade i politički protivnici „narodnjaka“, to jeste klubaša, 9. septembra 1907. upali su u štampariju Narodne misli, demolirali je i onesposobili za dalji rad. Poslije toga i list Narodna misao prestao je da izlazi.
U cilju jačanja oslobodilačke propagande protiv austrougarske i osmanske vlasti, naročito u susjednim hercegovačkim krajevima, crnogorska štampa imala je značajnu ulogu u podsticanju nacionalne svijesti i borbe za konačno oslobođenje od tuđinske vlasti. Zbog takve programske orijentacije, crnogorski listovi poput Crnogorca, Crnogorke i Zete bili su izloženi stalnim zabranama i opstrukcijama na okupiranim teritorijama, kako bi se spriječio njihov uticaj na narod. Smatralo se da bi novopokrenuti list u Nikšiću, zbog svog geografskog položaja i gravitacionog područja, mogao djelovati s manje prepreka.Krajem XIX vijeka Nikšić je bio važno političko i kulturno središte, sa širokim područjem od preko 46.000 stanovnika, ali i utočište mnogih ustanika i boraca iz hercegovačkih i bokeljskih krajeva koji se nijesu mirili s odlukama Berlinskog kongresa. Grad je, zbog svog geopolitičkog položaja, bio naročito pogodan za prikupljanje informacija iz zagraničnih oblasti i širenje štampe. U njemu je djelovao značajan broj uglednih privrednika i intelektualaca koji su već ranije razmatrali osnivanje štamparije i pokretanje lokalnog lista.
Te ideje naišle su na podršku crnogorskih vlasti, pa su krajem 1897. i početkom 1898. godine započete organizovane pripreme za osnivanje Nikšićke štamparije. Formiran je Inicijativni odbor i usvojen „Ustav Akcionarskog društva Nikšićke štamparije“, koji su nadležni organi na Cetinju odobrili u aprilu 1898. godine. Knjaz Nikola je dao značajan doprinos darovanjem štamparskih mašina i opreme iz Knjaževske državne štamparije na Cetinju.Sa opremom je u Nikšić stigao i iskusni cetinjski štampar Pero Vukčević, koji je osposobio štampariju za rad i u njoj naredne dvije godine radio kao slovoslagač i upravnik, uz pomoć svojih učenika. Time su stvoreni tehnički i kadrovski uslovi za razvoj štampe u Nikšiću i jačanje njenog političkog i kulturnog uticaja.
Nikšić je grad u kojem su živjeli i radili preduzimljivi „izvani“ i domicilni privrednici i ljudi od pera i pregnuća za kulturne akcije i manifestacije (Jovo Golićanin, Obren Niković, Šako Petrović, Maksim, Bekića i Simo Šobajić, Niko Ivanković, Savo Petković, Novica J. Nikolić, Cano Redžepović i dr.), prema nekim podacima, i ranije su se nosili mišlju da osnuju štampariju i pokrenu lokalni list. Tako su Vrčićeve ideje i podrška zvaničnika sa Cetinja naišle na pogodno tle u Nikšiću.Nakon Nevesinja, nov list Onogošt, u istom formatu i sa identičnom programskom platformom, koji će se tokom 1899. pojaviti u 32 broja, naredne 1900. – u 48 brojeva, poslije čega će se i on ugasiti iz sličnih razloga.
Poslije toga, Štamparija akcionarskog društva do kraja 1902. godine publikovala je desetak knjiga i brošura, a onda je do 1906. trajala pauza u njenom radu, kada je ponovo nastavila svoju štamparsko-izdavačku djelatnost i štampanje novopokrenutog lista Narodna misao.
Krajem juna 1906. konstituisan je Uređivački odbor s namjerom da izdaje jedan nezavisni politički i kulturno-prosvjetni list u čiji su sastav ušli: sudija Milosav Ragnjević, dr Jovan Kujacić, dr Petar Kontić, učitelj Nikola Jeković, ekonom Petar Vojvodić, Nikola Đurić i Milan Malenica. Narodna misao je izlazila godinu dana – do 9. septembra 1907. godine. Ovaj list su otvoreno napadale zvanične vlasti, zbog čega je listu rasla popularnost u narodu.
Uređivali su ga: prof. Jovan Nikolić, od broja 1 do 8/1906. godine; učitelj Janko Tošić, brojeve 9–17/1906. i 1–39/1907. godine.
Štamparija nikšićkog akcionarskog društva, osim Narodne misli, štampala je u periodu 1906–1907. godine još dva lista: Zemljoradnik (izlazio od 4. juna do 1. jula 1907. u svega dva broja; urednik Petar Vojvodić) i Trgovački list (izlazio od 1. marta do 15. jula, u pet brojeva; urednik Milan Malenica) i tri–četiri brošure, od kojih treba posebno spomenuti Kujacićev prevod Tolstojevog djela „Društveni položaj u Rusiji“. Od ove brošure ostalo je jedva pedesetak primjeraka spašenih prilikom demoliranja Štamparije, septembra 1907. godine.
Tek poslije Prvog svjetskog rata, jedna grupa intelektualaca i trgovaca obnovila je Nikšićku akcionarsku štampariju, koja je počela rad 18. septembra 1922. Tada je počeo sa izlaženjem nedjeljni list Slobodna misao, koji je kontinuirano izlazio do Drugog svjetskog rata.
Izašlo je 935 brojeva. Uređivao ga je prof. Stojan Cerović (iako su se ponekad potpisivala i druga lica kao urednici, Cerović je bio sve vrijeme stvarni urednik!).
Sam urednik Ćerović je vrlo često pisao uvodnike i potpisivao ih inicijalima M.R. (mjesto Redakcije) i ponekad S.S. I Adolf Muk pisao je o pobuni mornara u Boki potpisujući se inicijalima A.M. I saradnici stalne književne rubrike, mlade crnogorske literate, objavljivali su svoje pjesme, pripovijetke i recenzije knjiga; neki su se potpisivali pseudonimima: Čemerni (Boško Lazović), M. Pažić (Mihailo Vuković), S. Komunjić (Savo Dragović), dok drugi nijesu skrivali ime i prezime: Budo Tomović, Milom Mijičković, Vladimir Milić, Mirko Banović, Vido Popović, Nikola Lopičić, Arso Milatović, Mijat Mašković, Bajo Sekulić, Mirko Stanišić i dr.List je donosio tekstove iz istorije radničkog pokreta, o sindikalnom organizovanju teorijske rasprave, polemike iz politikologije i istoriografije. O belvederskim događajima 1936. Redakcija je imala negativan stav koji
