Foto: Ilustracija
I DIO
Proces evropskih integracija predstavlja jedan od najznačajnijih društvenih i političkih ciljeva Crne Gore od obnove nezavisnosti. Članstvo u Evropskoj uniji nije samo pitanje usklađivanja zakonodavstva i ispunjavanja formalnih kriterijuma, već podrazumijeva duboke promjene u funkcionisanju institucija, razvoju lokalnih zajednica, unapređenju kvaliteta života građana i jačanju demokratskih vrijednosti. Upravo zbog toga lokalne samouprave imaju ključnu ulogu u sprovođenju evropskih politika, jer se najveći broj promjena koje građani svakodnevno osjećaju ostvaruje upravo na lokalnom nivou.
Crna Gora je tokom prethodnih godina ostvarila značajan napredak u procesu evropskih integracija. Posebno su unaprijeđeni kapaciteti lokalnih samouprava za pripremu i realizaciju razvojnih projekata, korišćenje evropskih fondova, unapređenje komunalne infrastrukture, zaštitu životne sredine, digitalizaciju usluga i razvoj kulturnih i turističkih potencijala.
Među gradovima koji su posljednjih godina napravili vidljiv iskorak posebno mjesto zauzima Nikšić. Kao drugi najveći grad u Crnoj Gori, Nikšić je pokazao da se odgovornim upravljanjem, strateškim planiranjem i uključivanjem građana mogu ostvariti značajni razvojni rezultati. Kruna tih napora jeste osvajanje prestižne titule Evropske prijestonice kulture za 2030. godinu, što predstavlja istorijski uspjeh ne samo za Nikšić, već i za cijelu Crnu Goru.
Lokalne zajednice kao nosioci evropskih integracija
Evropska unija posebnu pažnju posvećuje razvoju lokalnih zajednica, jer upravo gradovi i opštine predstavljaju mjesta gdje se evropske politike pretvaraju u konkretne rezultate. Kroz različite programe podrške finansiraju se projekti koji doprinose modernizaciji infrastrukture, zaštiti prirodnih resursa, unapređenju javnih usluga, razvoju preduzetništva i očuvanju kulturne baštine.U Crnoj Gori lokalne samouprave sve više razvijaju administrativne kapacitete za pripremu i realizaciju projekata finansiranih iz fondova Evropske unije. Posebno su značajni projekti prekogranične saradnje sa državama regiona, koji doprinose razmjeni iskustava i zajedničkom rješavanju izazova u oblastima turizma, ekologije, kulture i ekonomskog razvoja.
Posljednjih godina sve veći akcenat stavlja se na digitalizaciju javne uprave, transparentnost rada lokalnih institucija i uključivanje građana u procese donošenja odluka. Time se jača povjerenje građana u institucije i stvaraju uslovi za efikasnije upravljanje lokalnim razvojem.
Veliki značaj imaju i investicije u saobraćajnu infrastrukturu, vodosnabdijevanje, upravljanje otpadom, energetsku efikasnost javnih objekata i zaštitu životne sredine. Upravo su to oblasti koje Evropska unija smatra osnovom održivog razvoja.
Napredak Crne Gore na evropskom putu
Crna Gora je prepoznata kao država koja je najdalje odmakla u procesu pristupanja Evropskoj uniji među zemljama Zapadnog Balkana. Tokom pregovaračkog procesa otvorena su gotovo sva pregovaračka poglavlja, dok se posebna pažnja posvećuje ispunjavanju završnih mjerila u oblastima vladavine prava, reforme pravosuđa, borbe protiv korupcije i unapređenja javne uprave.
Evropske integracije nijesu cilj same po sebi, već sredstvo za stvaranje modernijeg društva u kojem građani imaju bolje javne usluge, veću pravnu sigurnost i više mogućnosti za zapošljavanje i razvoj.
Poseban značaj imaju evropski fondovi koji omogućavaju finansiranje brojnih razvojnih projekata širom države.
Zahvaljujući tim sredstvima realizovani su projekti rekonstrukcije škola, izgradnje puteva, unapređenja zdravstvenih ustanova, razvoja turističke infrastrukture i zaštite kulturnog nasljeđa.
Lokalne zajednice sve više prepoznaju mogućnosti koje evropski programi nude i aktivno učestvuju u pripremi projekata koji doprinose ekonomskom razvoju i poboljšanju kvaliteta života stanovništva.
Nastaviće se…
Vladimir Šestović
